Wstęp — problematyka religijno-duchowa w psychologii

(Jeśli czujesz wstręt do tematów religijnych, przewiń do części drugiej (strona numer 2), osobiście jednak polecam się z tematem zapoznać).

Od jakiegoś czasu opisuję problematykę obcowania z grami komputerowymi wokół duchowości. W tym artykule chciałbym przyrównać ten problem do duchowego mięsiwa, ale zanim porównamy, musimy stworzyć pewne założenie psychologiczno-duchowe. Wrażliwcy, którzy nie lubią tematów religijnych, niech przeniosą wzrok na dalsze akapity.

Na początek, Jung i Biblia…

Z psychologicznego punktu widzenia, do którego zachęciły mnie tezy Carla Gustava Junga, Boga w Biblii, a także każdy element mistyczny można lepiej zrozumieć, kiedy słowo Bóg w tej świętej księdze, zamienimy słowem nieświadomość. Nie wyjaśnia to całkowicie wszystkiego w stu procentach, nadal jest tu pole do pewnej mistyki, ale o wiele bardziej może nam pokazać, do czego zmierzamy.

Kiedy Mojżesz doznał objawienia przy gorejącym krzewie, był w relacji z nieświadomością.

Kiedy Chrystus modlił się w ogrójcu, był w relacji z nieświadomością.

Kiedy postać Jezusa mówiła o królestwie nie z tego świata Poncjuszowi Piłatowi, mógł mieć na myśli nieświadomość.

I według mojego chorego założenia, zarówno Jung, jak i Chrystus opisywali te same zjawiska, tylko jeden opisywał je językiem mistyki, a drugi z nich, językiem nauki.

Ciekawe może być to, że kontakt z Biblią może powodować to samo doznanie wewnętrzne, co kontakt z dowolną fantastyką, Władcą Pierścieni Tolkiena, czy mój ulubiony Wiedźmin Sapkowskiego. Jest jednak wiele głosów, że cała fantastyka kopiuje z Tolkiena, a skoro Tolkiem jako filolog, kopiował bardziej współczesne mity i legendy, plus Biblię — można powiedzieć, że kontakt z całą fantastyką, jest jak kontakt z regularnie dopisywaną o kolejne apokryfy biblią.

W końcu w nieświadomości nie ma podziału na poszczególne światy — w jakiś pokręcony sposób, wszystkie uniwersa, mogą tworzyć jedno wielkie, umysłowe multiwersum. No ale idziemy dalej =) .

Walka z ruminacją…

Kiedy masz ruminacje negatywnych myśli, których jest ze sto naraz w stu różnych kierunkach, nie wiesz, co ze sobą zrobić i nie możesz się znieść, jakby gdzieś w tobie byłbyś ty, i ta osoba, której nie możesz znieść. Przechodząc do takiej modlitwy, dowolnym pamfletem, bo to jest to samo, to może być zarówno Ojcze nasz, Zdrować Maryjo, co ACDC – Highway to Hell, lub inny dowolny tekst piosenki, i powtarzając to w myślach, trenujesz na siłę swój umysł do przejścia z wielokierunkowej ruminacji, na jeden kierunek myślenia, z modlitwy. A kiedy myślisz tylko w jednym kierunku, łatwiej jest zwalczyć „wielkiego myśliciela” czy „Cień” w twojej głowie całkowicie, i poświęcić się w czuciu istnienia tu i teraz.

Pośmiertna hipoteza…

Nasze lęki przed śmiercią, w których ateiści mówią, że nie ma nic po śmierci, mogą ukierunkować nas na stan, w którym po śmierci, kiedy my jako procesy świadomości tracimy władzę nad umysłem i umieramy, jesteśmy zamykani przez nieświadomość w umyśle, w naszym innym świecie, umysłowych zaświatach, i częściowo badania stanu śmierci to potwierdzają. Nie prawdą jest jednak myślenie, że to jest dobre albo złe miejsce. Jasne, są podania ludzi, którzy trafili do złego miejsca, ale należą do rzadkości, a często z tych uratowanych pośmiertnie ludzi, nawet ci wielce źli nie trafiają do jakiegoś gorszącego miejsca.

Co tu jest o tyle ciekawe i co mnie skłoniło najbardziej do przemyśleń, to że możesz być ateistą, nie wierzyć w Boga, a po śmierci możesz go spotkać, tam, gdzie pisałem, i to pod archetypową postacią pana w chmurce!

Tak, praktycznie wszystkie elementy mistycznych historii religijnych, da się wyjaśnić nieświadomością. Pracą umysłu. Nieświadomość jako Bóg, Chrystus i jego droga jako jaźń, i relacja z nieświadomością. Duch święty jako stan emocjonalny, i szatan jako cień, którego hodujemy całe życie jak pasożyta w głowie, a który kombinuje i oszukuje na wszelkie sposoby jak przejąć nad nami kontrolę, zabić w nas nadzieję, zdołować nas i zrobić nam krzywdę, naszymi własnymi rękami.

I to jest Jung, a raczej moje własne stanowisko na gruncie tez Junga. I ja jako ateista wiem już, do kogo się mogę modlić i po co, nawet będąc ateistą – religijnym ateistą, podobnie jak Einstein, który według jego słów z jego własnej biografii, uważał się za ateistę religijnie naukowego, wierzącego w Boga na kształt Spinozy i w Jego wielką tajemnicę, jak tajemnicę natury, wszechświata i umysłu.

Nie wszystko, co jest w naszej głowie jest dobre…

Eckhart Tolle, przyrównując nieświadomość do wielkiego myśliciela, określiłby to tym mianem, że te myśli nie są naszymi myślami. Zgodzę się z nim, biorąc pod uwagę, że cień Jungowski jest częścią nieświadomości, więc się zgadza. Jednak Tolle nie dzielił nieświadomości na Cień, chociaż on pisał swoje porady uniwersalnie do innych tez i wierzeń, żeby każdy mógł znaleźć coś dla siebie. Nadrzędnym jednak zdaniem będzie tutaj to, że nie wszystko co tworzy twój umysł, jest tak naprawdę twoje – i jest dobre. Możecie się śmiać, ale w momencie, kiedy zdałem sobie sprawę na poły Tolle’owo, Jungowo i Biblijnie, że cała moja anhedonia, negatywne myśli i tym podobne, są kłamstwem cienia, żeby mnie zdołować, i żeby cień – ergo szatan – przejął nade mną kontrolę i doprowadził do większego mojego cierpienia, poczułem się zdumiewająco dobrze.

Tak mimochodem jeszcze dołożę pewne badanie naukowe, jest ich kilka, ale na przykładzie tego z linku, podrzucę wam tylko, że nasze emocje, które niby to czujemy świadomie, pojawiają się w mózgu na krótki czas przed tym, jak je czujemy. Taka ciekawostka, razem z podobnymi badaniami może zostać ujęta jako formę naukowego dowodu, że istnieje w ogóle coś takiego jak nieświadomość i można ją udokumentować. Ciekawe.

Ale też nie jest złe…

Można nawet powiedzieć, że przez dwa dni chodziłem tak szczęśliwy, jakbym był naćpany, na jakimś tripie z LSD. I to wszystko jest w moim umyśle, jak mówił Tolle! I od tego momentu chciałem zostać psychologicznym ambasadorem dobrej nadziei, żeby móc udowadniać ludziom, że oni też mogą!

Zdałem sobie sprawę, że moje lęki, czyli nerwica, mogą być powodowane tym, że, opierając się na teoriach Junga, nie integruje i nie oswajam swojego Cienia, osłabiając go, tylko walczę i uciekam od niego, dając mu siłę. Personifikując go jako Szatana, to tak jakby moja agresja i ucieczka dawały mu siłę i karmiły go do dalszego niszczenia mojego życia. Teraz rozumiem mój sen, ale jednocześnie teraz rozumiem duchowy sens istnienia komiksów z tematem “Lucyfer” i takim samym serialem na telewizji Fox i Netfliksie.

Oglądanie lucyfera jako szatana i władcę z piekieł nie ma na celu walczyć z nim, bo Szatan jako pała tylko tego oczekuje i się tym karmi niszcząc nas od środka. Oglądając go na filmie, albo analizując siebie od środka, paradoksalnie trzeba go po buddyjsku oswoić, zintegrować i przytulić, co zresztą zgadza się z nim jako postacią serialu, bo tracił swoje moce, kiedy zaczynał kochać i przywiązywać się do bohaterki.

Może jednak źle robimy, walcząc z Szatanem/Cieniem tak jak on tego chce i na co jest przygotowany. Ojcze Adamie, wierzący, co wy o tym myślicie? Może nie powinniśmy sobie robić krzywdy, tylko zaakceptować Szatana/Cień jako część nas, co nie da mu okazji do niszczenia nam życia i naszych emocji. W końcu każda metoda walki ze złem jest dobra, jeśli jest ukierunkowana na dobro i na odpowiednie metody

Boga nie ma, chociaż jest…

A jakie miejsce ma tu Steven Hawking? Zgadzam się z nim, jako ateista, sam mówił, że Boga nie ma. Ale pan Hawking był mistrzem patrzenia w niebo i w gwiazdy. Patrząc na to Jungowsko, Boga faktycznie nie ma w kosmosie – bo jego wcale tam nie musi być, skoro to w nas jest coś większego od nas samych, co nami kieruje bardziej, niż tego byśmy chcieli, biorąc pod uwagę badania, w których okazało się, że nasze emocje, pojawiają się w umyśle szybciej, niż je świadomie czujemy. Więc i Hawking, miał rację. A ja nie widzę tu sprzeczności między nim a Einsteinem, Tollem, Jungiem i Biblią.

Głos od Pana teorii względności…

I dlatego, razem ze świętej pamięci Einsteinem, który wyzywał ateistą od idiotów, jestem wierzącym ateistą. Nie, nie wierzę w mistykę, jaką kościoły chcą nam przekazać. Wiem, że nasz Pan zarządzający boskimi archetypami, przez które przemawia do nas w naszych snach, jest podstawią wszystkich boskich obrazów i mistyk, wszelkich religii na świecie. Nie dla każdego jednak jest to dobre stanowisko, nie wszyscy tego w ogóle potrzebują, ani nie wszystkim to pomoże. Jasne jesteśmy różni. Ale jeśli chociaż części ludziom to naświetli sytuację i pomoże wyrwać się z matni, to może warto.

Naszym sojusznikiem i bronią, jest miłość…

Inny krótki dylemat w tej materii to „Bóg jest miłością” i „Bóg jest wszędzie”. Da się to rozumieć w kontekście nieświadomości. Miłość jest napędem do wszystkiego, co robimy, seksu, jedzenia, drugiego człowieka. Ale też miłość jest napędem do złego – są tacy ludzie co „lubią czynić zło”, kraść, demolować przystanki, czy nawet gwałcić czy zabijać. Tak są stworzone ich umysły, i oni sami przed sobą nie będą chcieli się przyznać, że lubili to, co robią – ergo, przemawiała przez nich miłość. Miłość z nieświadomości. To jest coś, czego wiernym czytelnikom Harry’ego Pottera, nie muszę mówić, bo powiedział to sam Albus Dumbledore, pod koniec Zakonu Feniksa i w Księciu Półkrwi.

Nasze własne piekło…

Inne pytanie, czy za bycie predestynowanym do jakiejś czynności mamy być karani piekłem? Tylko uśmiechnąć się można, bo w tym momencie piekło w charakterze tego, co napisałem wyżej, czyli umysłowych zaświatów, w tej teorii sami sobie robimy tym, że sami wiemy, że zrobiliśmy źle. I upraszczając to działanie – sami sobie to piekło dla siebie tworzymy, pomijając już niezależnie działanie nieświadomości.

Co do drugiego zdania, wystarczy zdać sobie sprawę, że wszędzie tam, gdzie jest umysł, w istotach żywych, tam jest nieświadomość – jakaś, ale jest. W teorii nawet jak korzonki między roślinami wymieniają informację przez transdukcję sygnału, tam też jest jakaś forma nieświadomości. Więc tak, on jest wszędzie i jest miłością. Mimochodem jeszcze napiszę krótkie wyjaśnienie teorii “Bóg jest wszędzie”, tu nie chodzi o Boską siłę kosmosu otaczającą nas niczym magię w każdym miejscu. Wszędzie tam, gdzie jest mózg  jakiś – tam jest nieświadomość. A nawet tam, gdzie korzonki roślin wymieniają się informacjami chemicznymi “transdukcją sygnału”, tam też jest nieświadomość. Czyli tak, Bóg jest wszędzie, tak samo, jak jest miłością =) .

Można też powiedzieć, że paradoks istnienia dobra i zła, i zwalczających się sił, jest prosty do wyjaśnienia na sieciach troficznych w naturze. Zło to drapieżnicy – i tak działa, bo zło jak się nudzi, wpada w depresję i szybciej umiera, jak typowe drapieżniki. A dobro to roślinożercy, którzy innym istotom nie robią dużej krzywdy. I to jest ten neutralny grunt. Z jednego punktu widzenia my jesteśmy jak roślinożercy kiedy budujemy i pokojowo się rozwijamy, a oni, tamci, trzymają nad pod presją i napadają dla zabawy. Ale z drugiej strony, kiedy my urośniemy za bardzo, zużywamy za dużo zasobów i puchniemy, stajemy się jak rak – i wtedy drapieżników można przyrównać do białych krwinek, które są niezbędne do zachowania odpowiedniej homeostazy organizmu. Smutne trochę.